آینده کشت قراردادی در ایران به دلیل افزایش آگاهی طبقه متوسط از ایمنی و کیفیت مواد غذایی و همچنین نیازهای کیفی بازار صادرات در کشورهای صنعتی روشن به نظر می رسد.
اقتصاد ایران از شرکت های تولیدی و صادراتی متعددی برای مداخله در سیستم کشاورزی متعارف به منظور دستیابی به توسعه سریع کشاورزی و تولید بالا استقبال می کند.
کشاورزی توسعه نیافته است و امکانات و زیرساخت های اعتباری کشاورزی ناکافی است.
کشت قراردادی تعدادی از اثرات منفی بر محیط زیست را دارد، از جمله بهره برداری بیش از حد از آب های زیرزمینی، استفاده بیش از حد از کودها و سموم دفع آفات که می تواند باعث مشکلات بهداشتی و تک زراعی شود که حاصلخیزی خاک را کاهش می دهد.
مفهوم کشاورزی قراردادی در ابتدا در سال 1895 توسط دولت ژاپن در تایوان کشف شد. کشت قراردادی در هند سابقه طولانی دارد و به زمانی برمی گردد که اروپایی ها برای اولین بار کشت تریاک و نیل را در منطقه بنگال تحت کنترل شرکت هند شرقی معرفی کردند.

کشت قراردادی چیست و چگونه کار می کند؟

کشت قراردادی یا بازاریابی توافقی است بین یک کشاورز، یک تولید کننده و یک شرکت کشاورزی برای تولید یک کیفیت و کمیت خاص محصول با قیمت مشخص.
این می تواند صرفاً یک معامله تدارکاتی باشد، یا می تواند برای افزایش عرضه ورودی ها یا چیز دیگری به طور کامل مورد استفاده قرار گیرد.
این یک راه اندازی حیاتی برای کاهش هزینه های تراکنش با توسعه پیوندهای پردازشگر کشاورز علاوه بر روش های سنتی اتصال کشاورزان به مصرف کنندگان است.
مدل های کشاورزی قراردادی:

به طور معمول 4 نوع قرارداد کشت کشاورزی وجود دارد

مدل قرارداد کشت غیر رسمی
مدل کشت کنترل شده
مدل چند قسمتی در کشت کشاورزی
قراردادی که توسط واسطه برای زمین کشاورزی بسته میشود
قرارداد کشاورزی متمرکز
قرارداد کشت کشاورزی غیر متمرکز

مدل کنترل در کشاورزی قراردادی:

این نوع مزرعه در کشورهای در حال توسعه برای محصولات با ارزش بالا مانند پنبه، موز، قهوه، چای، کاکائو یا لاستیک شناخته شده است. شرکت پیمانکاری حمایت های لازم را از کشاورزان برای تولید محصولات مورد نیاز انجام می دهد و محصول را از کشاورزان خریداری می کند و سپس با کنترل دقیق کیفیت محصول را بسته بندی و به بازار عرضه می کند در این روش در برخی شرایط پیمانکاران از راه دور با استفاده از تحلیل داده های کشاورزی با ابزار های هوشمند وضعیت پیرفت کشاورزی را بررسی میکنند.

مدل با چند قسمت:

این یک تکنیک مشترک سرمایه گذاری مشترک است که در آن نهادهای قانونی یا آژانس های دولتی با شرکت های خصوصی و کشاورزان همکاری می کنند.
به عنوان مثال، سازمان‌های تخصصی مختلف برای تأمین اعتبار، پردازش، توزیع یا بازاریابی ممکن است در سیستم چندجانبه گنجانده شوند. برای مثال در غرب آفریقا، مکزیک و کنیا.

قرارداد غیر رسمی کشت کشاورزی:

معمولاً شامل استارت‌آپ‌های کوچک، کارآفرینان یا کسب‌وکارهایی می‌شود که برای محصولاتی مانند سبزیجات تازه یا میوه‌های گرمسیری با کشاورزان قراردادهای غیررسمی فصلی منعقد می‌کنند.
قراردادهای تولید فصلی غیررسمی ساده با خرده مالکان یا کشاورزان کوچک در دسترس زمین نمونه هایی از مشاغل کوچک هستند.
موفقیت پروژه منوط به در دسترس بودن و کیفیت خدمات توسعه خارجی است. اگر اصلاً خدمات تعبیه شده ارائه شود، به ارائه ورودی های اولیه و در موارد نادر درجه بندی و کنترل کیفیت محدود می شود.

مدل واسطه در فروش محصولات:

شرکت‌ها قراردادهای فرعی رسمی برای تولید محصول با واسطه‌ها (مانند نمایندگان، گروه‌های کشاورز یا سازمان‌های غیردولتی) تحت این پارادایم منعقد می‌کنند. در اغلب موارد، واسطه ها برای انجام تعهدات خود در قراردادهای قانونی با شرکت ها، با کشاورزان قراردادهای غیررسمی انجام می دهند.
مدل میانی خدمات تعبیه شده و همچنین خرید محصول را ارائه می دهد. این مدل در صورتی می تواند کار کند که به خوبی طراحی شده باشد و ساختار انگیزشی مناسب و مکانیزم های کنترلی در آن وجود داشته باشد.

متمرکز :

این مدل روش مرسوم کشاورزی قراردادی است که یک خریدار می تواند با صدها کشاورز قرارداد خرید داشته باشد و طرفین متعهد به اجرای مفاد قرار داد هستند

غیر متمرکز:

در مدل کشت قراردادی متمرکز به جز خریدار و فروشنده ، نهادهای دیگر کشاورزی نیز در قرارداد حضور دارند و هر نهاد تعهداتی منافع خودش را در قرارداد دنبال می کند.

چارچوب نظارتی موجود:

در چند حوزه قضایی، کشاورزی قراردادی اکنون نیاز به ثبت در کمیته بازاریابی محصولات کشاورزی (APMC) دارد. برای مشارکت در کشاورزی قراردادی، هزینه و عوارض بازار به APMC پرداخت می شود. قانون مدل APMC در سال 2003 14 ایالت را بر آن داشت تا قوانین کشاورزی قراردادی را منتشر کنند.

تأثیرات زیست محیطی کشاورزی قراردادی:

یکی از مهم‌ترین پیامدهای کشت قراردادی، افزایش تک‌فرهنگی (کشت مداوم یک محصول مشخص) است. این امر باعث کاهش تنوع زیستی، افت کیفیت و حاصلخیزی خاک و وارد آمدن فشار بیشتر به منابع طبیعی می‌شود. به مرور زمان، بهره‌برداری پی‌درپی و بدون تناوب زراعی منجر به کاهش مواد آلی و مواد مغذی خاک خواهد شد؛ موضوعی که سلامت انسان، حیوانات و اکوسیستم را نیز تهدید می‌کند.

در اغلب پروژه‌های کشت قراردادی، شرکت‌ها برای دستیابی به تولید بیشتر، بر برداشت بیش از حد آب زیرزمینی و مصرف کود و آفت‌کش‌ها تکیه می‌کنند. این روند باعث افزایش شوری خاک، آلودگی منابع آب و کاهش پایداری خاک در بلندمدت می‌شود.

متأسفانه بسیاری از هزینه‌های پنهان این پیامدها بر دوش شرکت‌ها قرار نمی‌گیرد و معمولاً کشاورزان یا جوامع محلی باید با آثار منفی آن مواجه شوند.

همچنین توصیه برخی کسب‌وکارهای کشاورزی به استفاده از آفت‌کش‌هایی که با استانداردهای زیست‌محیطی سازگار نیستند، مانند آنچه در کشت پنبه مشاهده شده، سلامت منابع طبیعی و محیط اطراف را به خطر می‌اندازد.

در نهایت، مدیریت صحیح کشت قراردادی و نظارت، کمک می‌کند تا آسیب‌های زیست‌محیطی کاهش یافته و همزمان امنیت غذایی و پایداری تولید تضمین شود.

مزایای کشت قراردادی:

ورودی ها و خدمات تولید بهتری در دسترس هستند. این امر همچنین مستلزم تامین نهاده های اساسی مانند بذر و کود به منظور بهبود بهره وری است.
آماده سازی زمین، کشت و برداشت مزرعه، خرمن کوبی و همچنین خدمات آموزشی و ترویجی رایگان توسط حامیان مالی به کشاورزان ارائه می شود.

اعتبار به سرعت در دسترس است:

کشاورزان ممکن است بتوانند برای تأمین مالی نهاده های تولید، زمانی که به کشاورزی قراردادی مشغول هستند، منابع مالی دریافت کنند.
وام های زراعی با ضمانت حامی، یعنی زمانی که قرارداد به عنوان وثیقه عمل می کند، باید با بانک های تجاری یا سازمان های دولتی تنظیم شود.

کاربردهای فناوری بهبود یافته:

از آنجایی که تجارت کشاورزی خصوصی منافع اقتصادی زیادی در افزایش تولید کشاورزان دارد، معمولاً فناوری را با جدیت بیشتری نسبت به برنامه های ترویج کشاورزی دولتی ارائه می دهد.

سیستم قیمت گذاری تضمینی:

کشاورزان در ازای محصولات خود یک بازار آزاد دریافت می کنند که بر اساس قیمت های فعلی بازار و همچنین توانایی آنها برای تخفیف با مصرف کنندگان است.

مازایای مالی کشت قراردادی چیست؟

غلبه بر محدودیت های زمین یک چالش است.
بسیاری از زمین های مناسب اکنون یا به طور سنتی در تملک هستند، خرید آنها بسیار گران است یا برای توسعه تجاری در دسترس نیست.
در نتیجه، کشاورزی قراردادی، دسترسی به زمین‌های تولید محصول را فراهم می‌کند که در غیر این صورت برای یک شرکت غیرقابل دسترس بود، و مزیت اضافه‌ای که مجبور به تملک آن نیست.

ثبات در تولید و ریسک مشترک:

حامیان می توانند با همکاری با کشاورزان قراردادی، خطر شکست محصول به دلیل آب و هوای بد، بیماری و سایر عوامل را به اشتراک بگذارند.
خرید مواد خام از طریق زمین کشاورزی و قراردادی به طور قابل توجهی قابل اعتمادتر از خرید آنها در بازار آزاد است.